คันบักตุ๊ได้บวช คนได้บวชคือสิบ่อึด

คันบักตุ๊ได้บวช คนได้บวชคือสิบ่อึด

ภาพที่ 1 นั่งเล่นบนขอนไม้หน้าบ้านเณร ตอนอยู่ชั้น ป.7 ปี 1963 จากซ้าย : ณรงค์ อุปโคตร, วรวิทย์ เวียรชัย, สุพล ยงบรรทม, ชูเกียรติ กายราช, วิทิศ พรหมมี, ปรีชา อุดมเดช, ชาญ บัวขันธ์, วิระ มะยัง, บัณฑิต สมงาม และบาคาร วงศ์อนันต์

ย้อนหลังไปเมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 1961 หมู่บ้านท่าแร่ยังอยู่กันแบบเรียบง่าย ถนนหนทางยังเป็นลูกรัง ไม่สะดวกสบายเหมือนในปัจจุบัน ล้อม้า หรือรถม้าของคุณพ่อยวง บัปติสต์ แท่ง ยวงบัตรี เจ้าอาวาสอาสนวิหารอัครเทวดามีคาแอลท่าแร่ ได้ออกเดินทางจากบริเวณหน้าอาสนวิหารไปตามถนนราษฎร์เจริญขึ้นไปทางคุ้มท่าแร่เหนือ เพื่อรับสัมภาระของสามเณรใหม่ชาวท่าแร่ ที่จะเข้าบ้านเณรแม่พระฟาติมาท่าแร่ในปีนั้น  หลังจากนำข้าวของขึ้นรถม้าและร่ำลาบิดามารดาแล้ว บรรดาสามเณรใหม่ได้เดินตามหลังรถม้าไปด้วย

เสียงล้อม้าที่บดถนนลูกรังและขบวนสามเณรที่เดินตามหลัง ทำให้ชาวท่าแร่สะดุดตาและรับรู้ว่า “มีเด็กคนไหนบ้างในคุ้มที่เข้าบ้านเณร” มีเสียงชาวคุ้มท่าแร่เหนือคนหนึ่งถามเพื่อนบ้านว่า “คุ้มเฮาไผเข้าบ้านเณร” และมีเสียงตอบกลับมาว่า “บักตุ๊ลูกลุงนาตัล-ป้าคำตัน” คนที่ถามได้พูดขึ้นว่า “อี่หลีเบาะ คันบักตุ๊ได้บวช คนได้บวชคือสิบ่อึด” ชายคนนั้นคงต้องการบอกว่า “หากเด็กชายตุ๊ได้บวช ทุกคนคงได้บวช หรือคงมีคนได้บวชเป็นจำนวนมาก”

ภาพที่ 2 กับครูประจำชั้นตอนอยู่ชั้น ม.ศ.3  แถวนั่ง จากซ้าย : วิศิษย์ คำปัง, สุพล ยงบรรทม, สง่า แก้วอาศา, นิคม กายราช, อ.ประยูร ร่มโพธิ์ชัย, สมโภช อุปพงศ์, สมพจน์ สมบูรณ์, ปองชัย ทองอันตัง, ปราโมทย์ คำเมือง

แถวยืน จากซ้าย : วิชัย อุดม, ฉลาด บุรณะพล, สมนึก เจริญศิลป์, บุญชู โสดา, บุญเยี่ยม พาลุสุข, อุดม ประทุมเทา, วัฒนา ยงคำชา, สมฤทธิ์ กายราช, วินัย หาญรินทร์ และบาคาร วงศ์อนันต์

        เด็กชายตุ๊ที่กำลังจะเข้าบ้านเณรได้ยินคำพูดของชาวคุ้มวันนั้น ที่พูดถึงตัวเองอย่างชัดถ้อยชัดคำ ด้วยความเป็นเด็กไม่ได้คิดอะไรและไม่ได้รู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจแต่อย่างใด เพราะในความเป็นจริงตนเองก็เป็นเด็กแก่นแก้ว เกเร มีเรื่องชกต่อยกันจนเป็นที่ระอาของชาวคุ้ม การเข้าบ้านเณรคงทำให้บรรยากาศในคุ้มดีขึ้น และด้วยการสนับสนุนของบิดา สเตฟาโน นาตัล กับมารดา จุสตินา คำตัน ยงบรรทม เด็กชายตุ๊จึงได้เข้าบ้านเณร พร้อมกับเพื่อนร่วมรุ่นชาวท่าแร่ในปีนั้นรวมทั้งหมด 12 คน ได้แก่

1) เปาโล พิเชียร  เสมอพิทักษ์  เลขที่บ้านเณร 381

2) ฟรังซิส ปรีชา  อุดมเดช  เลขที่บ้านเณร 382

3) เปโตร นิคม  กายราช  เลขที่บ้านเณร 388

4) เปาโล สมฤทธิ์  กายราช  เลขที่บ้านเณร 389

5) ยอห์น บัปติสต์ สุพล  ยงบรรทม (ตุ๊)  เลขที่บ้านเณร 390

6) อัมโบรซิโอ ทองอยู่  โสรินทร์  เลขที่บ้านเณร 391

7) มีคาแอล สมโภช  อุปพงค์   เลขที่บ้านเณร 392

8) ยอห์น บัปติสต์ มนตรี  เนืองทอง  เลขที่บ้านเณร 393

9) ยอห์น บัปติสต์ ดำรง  อินธิเสน  เลขที่บ้านเณร 394

10) ทิโมธิว ทรงวุฒิ  หาญรินทร์   เลขที่บ้านเณร 395

11) ยอแซฟ ศิริชัย  โสรินทร์  เลขที่บ้านเณร 397

12) ฟรังซิส เซเวียร์ บุญรักษ์  พันนาคำ   เลขที่บ้านเณร 408

วันที่เด็กชายตุ๊และเพื่อนเข้าบ้านเณรคือวันที่ 17 พฤษภาคม 1961 มีเพื่อนร่วมรุ่นที่เข้าบ้านเณรในปีนั้นทั้งหมด 35 คน โดยมีคุณพ่อยัง จักเกอแมง MEP. เป็นอธิการ ซึ่งคุณพ่อได้จัดให้มีการสอบแข่งขันเพื่อวัดความรู้และแยกห้องเรียน โดยแยกเป็นสองห้องคือ ห้อง ก. กับ ห้อง ข. สามเณรสุพล ยงบรรทมซึ่งทำคะแนนได้ดีเยี่ยมได้อยู่ห้อง ก. แม้จะเป็นคนที่มีสติปัญญาดีมาก แต่เป็นคนที่มีความคิด (Mind set) แบบเดินสายกลาง ไม่ชอบการแข่งขัน หรือการเรียนแบบเอาเป็นเอาตาย ชอบอะไรง่าย ๆ ไม่สร้างเงื่อนไขให้ตนเอง โดยพยายามทำคะแนนให้ผ่านเกณฑ์ของบ้านเณรคือ 65 เปอร์เซ็นต์เท่านั้นพอแล้ว

ภาพที่ 3 เณรไทยที่บ้านเณรใหญ่ปีนัง ประเทศมาเลเซีย ปี 1970 : สุพล ยงบรรทม แถวยืนหลังสุด จากซ้าย คนที่ 6

        ชีวิตในบ้านเณรเล็กของสามเณรสุพล ยงบรรทมผ่านไปอย่างราบรื่นทุกปี อาจมีเรื่องทะเลาะเบาะแว้ง ชกต่อยกันบ้าง แต่ไม่ถึงขั้นร้ายแรงจนถูกให้ออก ขณะที่เพื่อนร่วมชั้นค่อยทยอยออกไป ที่สุดได้ไปเข้าบ้านเณรกลาง St. Fancis Xavier Minor Seminary ที่ประเทศสิงคโปร์ และบ้านเณรใหญ่ปีนัง (College General) ประเทศมาเลเซีย จนจบหลักสูตร ได้กลับมาพักทดลองเป็นครูสอนที่โรงเรียนเซนต์ยอแซฟ ท่าแร่ ถือเป็นห้วงเวลาที่ได้ไตร่ตรองชีวิตของตนเอง

ผู้ที่เป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้สามเณรสุพล ยงบรรทม ยังคงซื่อสัตย์ในกระแสเรียกคือจุสตินา คำตัน ยงบรรทม ผู้เป็นมารดาซึ่งต้องการเห็นบุตรชายบวชเป็นพระสงฆ์ หลังจากได้ไตร่ตรองชีวิตนานพอสมควร บราเดอร์สุพล ยงบรรทม ได้พูดกับตนเองว่า “ชีวิตนี้ กูสิทำเพื่อแม่บ่ได้บ้อ” นี่คือเหตุผลและแรงบันดาลใจสำคัญที่ทำให้ตัดสินใจก้าวหน้าต่อไปในกระแสเรียก และได้เขียนจดหมายถึงพระอัครสังฆราชมีคาแอล เกี้ยน เสมอพิทักษ์ พระสังฆราชผู้ปกครองในขณะนั้น เพื่อสมัครบวชเป็นสังฆานุกรเมื่อวันที่ 12 เมษายน 1976  และที่สุดได้รับการบวชเป็นพระสงฆ์เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 1976 พร้อมกับรุ่นน้องคือคุณพ่อยอแซฟ วรวิทย์ เวียรชัย ณ อาสนวิหารอัครเทวดามีคาแอล ท่าแร่ และถือเป็นคนเดียวในรุ่นที่ได้บวชเป็นพระสงฆ์

ภาพที่ 4 ที่บ้านเณรแม่พระฟาติมาท่าแร่ หลังบวชเป็นสังฆานุกร 12 เมษายน 1976 จากซ้าย : บุญธรรม ยงบรรทม, วรวิทย์ เวียรชัย, พระอัครสังฆราชมีคาแอล เกี้ยน เสมอพิทักษ์, สุพล ยงบรรทม, นาตัล ยงบรรม (บิดา), และบุญมา ยงบรรทม

       เป็นที่น่าสังเกตว่า ระหว่างศึกษาอยู่ที่บ้านเณรเล็ก บ้านเณรกลาง และบ้านเณรใหญ่ สามเณรสุพล ยงบรรทม ใช้นามนักบุญว่า “ยอห์น บัปติสต์” ตามที่ปรากฏในสมุดทะเบียนสามเณร เลขที่ 390 แต่ตามหลักฐานทะเบียนศีลล้างบาปนักบุญองค์อุปถัมภ์คือ “นักบุญลูกา” ก่อนบวชได้เปลี่ยนมาใช้นามนักบุญลูกาจวบจนปัจจุบัน และยังคงยึดมั่นในแนวคิดเดินทางสายกลาง ทำชีวิตให้เรียบง่ายที่สุด กินง่าย อยู่ง่าย ไม่สร้างเงื่อนไขและเป็นภาระให้ใคร

จากเด็กชายตุ๊ที่ชาวคุ้มท่าแร่เหนือไม่คิดว่าจะได้บวชเป็นพระสงฆ์ รวมถึงรุ่นพี่ รุ่นเพื่อน และรุ่นน้องหลายคนในบ้านเณรพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “บักตุ๊บ่มีทางได้บวช”  แต่คุณพ่อลูกา สุพล ยงบรรทม ก็ได้บวชเป็นพระสงฆ์ของพระคริสตเจ้า และได้ทำงานรับใช้พระเจ้าและพระศาสนจักรของพระองค์ในฐานะพระสงฆ์มาจะครบ 50 ปีในวันศุกร์ที่ 29 พฤษภาคม 2026 นี้ พระวาจาของพระเยซูเจ้าที่ว่า “มิใช่ท่านทั้งหลายได้เลือกเรา แต่เราได้เลือกท่าน มอบภารกิจให้ท่านไปทำจนเกิดผล” (ยน 15:16) ยังคงเป็นจริงเสมอ

คุณพ่อขวัญ  ถิ่นวัลย์ เรียบเรียง

ID LINE : dondaniele

วัดนักบุญยอแซฟ ดอนทอย-หนองสนุก, สกลนคร

12 พฤษภาคม 2026

ขอบคุณภาพประกอบแและข้อมูล : อ.นิคม กายราช, คุณพ่อลูกา สุพล ยงบรรทม และคุณพ่อยอแซฟ สมยศ พาพรหมฤทธิ์